13 Th3 DOG SHOW, CÁC CLB LÀ ĐƠN VỊ THỰC THI TRỰC TIẾP.
1. VAI TRÒ, CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA CLB TRỰC THUỘC VKA ĐỐI VỚI DOG SHOW
Trong hệ thống của Hiệp hội những người nuôi chó giống Việt Nam (VKA), các CLB chuyên biệt (theo giống chó hoặc theo khu vực) đóng vai trò là cánh tay nối dài và là đơn vị thực thi trực tiếp.
VAI TRÒ VÀ CHỨC NĂNG:
• Đơn vị tổ chức (Organizer): CLB thường là thực thể trực tiếp đứng ra xin chủ trương và triển khai các Show chuyên biệt (Specialty Show) hoặc Show khu vực dưới sự bảo trợ của VKA.
• Cầu nối kỹ thuật: CLB nắm bắt tiêu chuẩn giống (Standard), kết nối với các trọng tài quốc tế và phổ biến kiến thức cho hội viên.
• Phát triển phong trào: Tạo sân chơi ở cấp cơ sở, giúp các Breeder và Handler có cơ hội cọ xát trước khi tiến ra các show lớn (All Breed) của Hiệp hội.
NHIỆM VỤ CỤ THỂ:
• Hậu cần và vận hành: Chuẩn bị sân bãi, vòng thi (ring), bảng điểm, và đội ngũ thư ký, quản lý vòng thi (Ring Steward).
• Quản lý thí sinh: Tiếp nhận đăng ký, kiểm tra tính hợp lệ của pedigree (giấy chứng nhận nguồn gốc) của chó dự thi theo quy định của VKA.
• Báo cáo: Sau show, CLB có nhiệm vụ tổng hợp kết quả, báo cáo về Ban sát hạch/Văn phòng VKA để cập nhật thành tích (tước hiệu Champion) cho các cá thể chó.
2. VAI TRÒ PHÁP LÝ CỦA CLB
Về mặt pháp lý, các CLB trực thuộc VKA hoạt động dựa trên:
• Quyết định thành lập và Điều lệ của VKA: CLB không phải là một pháp nhân độc lập hoàn toàn với cơ quan nhà nước (trừ một số ít có tư cách pháp nhân riêng), mà hoạt động dưới sự ủy quyền và quản lý của VKA.
• Trách nhiệm dân sự: CLB chịu trách nhiệm về các cam kết với nhà tài trợ, thí sinh và các đơn vị cung cấp dịch vụ trong phạm vi show do mình tổ chức.
• Tính tuân thủ: CLB phải tuân thủ nghiêm ngặt Quy chế tổ chức Dog Show của VKA và rộng hơn là các quy định của FCI (Liên đoàn Hiển thị Chó Thế giới) mà VKA là thành viên.
3. VIỆC BREEDER – HANDLER TRÁCH MÓC VKA KHI ÍT SHOW: ĐÚNG HAY SAI?
Đây là một vấn đề về quan hệ giữa hội viên và tổ chức xã hội – nghề nghiệp.
VỀ KHÍA CẠNH THỰC TẾ:
Việc các Breeder/Handler trách móc thường xuất phát từ nhu cầu thực tế: Họ đầu tư rất nhiều tiền bạc, công sức để nuôi dạy một chú chó đẹp, và nếu không có show, chú chó đó không thể có danh hiệu (Champion), dẫn đến giá trị con giống bị ảnh hưởng.
• Sự kỳ vọng: Họ coi VKA là đơn vị “cầm trịch” và có nghĩa vụ tạo ra sân chơi thường xuyên để phát triển thị trường.
VỀ KHÍA CẠNH PHÁP LÝ:
• Quyền của Hội viên: Theo điều lệ của các hội/hiệp hội, hội viên có quyền đóng góp ý kiến, chất vấn và yêu cầu Ban lãnh đạo giải trình về kế hoạch hoạt động. Do đó, việc họ “trách móc” hay “phản hồi” là một phần của quyền tự do ngôn luận và quyền hội viên.
• Nghĩa vụ của Hiệp hội: VKA là một tổ chức tự nguyện, tự chủ về tài chính. Pháp luật không bắt buộc một Hiệp hội phải tổ chức “bao nhiêu show một năm”. Tuy nhiên, Hiệp hội có trách nhiệm thực hiện đúng mục đích điều lệ là “thúc đẩy phong trào nuôi chó giống”.
• Ai đúng? Nếu VKA không tổ chức show do lý do khách quan (dịch bệnh, quy định nhà nước, tài chính…..), thì việc trách móc là thiếu khách quan. Tuy nhiên, nếu VKA có nguồn lực, có tài chính dồi dào nhưng trì trệ không tổ chức, hội viên có quyền yêu cầu, lên tiếng chất vấn.
GÓC NHÌN CÔNG BẰNG:
Một Dog Show thành công cần sự phối hợp từ hai phía. VKA (hoặc CLB) là người tạo sân chơi, nhưng nếu các Breeder không đăng ký đủ số lượng (entry), show sẽ lỗ vốn và không thể duy trì.
Về mặt vận hành chuyên nghiệp, các Breeder cũng có thể chủ động thông qua các CLB thành viên để tự đứng ra tổ chức show dưới sự bảo trợ của VKA thay vì chỉ chờ đợi từ văn phòng trung ương.
………………………………..
QUY TRÌNH PHỐI HỢP TỔ CHỨC DOG SHOW (VKA & CLB TRỰC THUỘC)
GIAI ĐOẠN 1: LẬP KẾ HOẠCH VÀ XIN CHỦ TRƯƠNG (TRƯỚC SHOW 4-6 THÁNG)
• CLB: Xây dựng kế hoạch chi tiết bao gồm: Thời gian, địa điểm, quy mô (All Breed hay Specialty), dự kiến danh sách trọng tài và ngân sách dự toán. Gửi đơn xin bảo trợ/tổ chức lên Văn phòng VKA.
• VKA: Ban Thường vụ VKA xem xét kế hoạch để đảm bảo show không bị trùng lịch với các đơn vị khác và phù hợp với định hướng chung của Hiệp hội.
• Pháp lý: VKA ban hành văn bản chấp thuận chủ trương, làm cơ sở để CLB làm việc với chính quyền địa phương về giấy phép tụ tập đông người và kiểm dịch thú y.
GIAI ĐOẠN 2: CHUẨN BỊ CHUYÊN MÔN VÀ TRUYỀN THÔNG (TRƯỚC SHOW 2-3 THÁNG)
• CLB: * Liên hệ và ký thỏa thuận với Trọng tài (sau khi VKA kiểm tra tư cách trọng tài trên hệ thống FCI).
o Mở cổng đăng ký cho các Breeder/Handler.
o Thu phí dự thi (đây là nguồn thu chính để CLB tự chủ tài chính cho show).
• VKA: * Hỗ trợ truyền thông trên các kênh chính thức của Hiệp hội.
o Cung cấp phôi bằng khen, huy chương hoặc các tiêu chuẩn kỹ thuật (nếu cần).
GIAI ĐOẠN 3: VẬN HÀNH SỰ KIỆN (TRONG SHOW)
• CLB: Chịu trách nhiệm toàn bộ về hậu cần: Sân bãi, ánh sáng, âm thanh, Ring Steward (người quản lý vòng thi), và nhân sự kiểm soát chó vào cổng.
• VKA: Cử đại diện (Thanh tra show hoặc Ban sát hạch) để giám sát tính công bằng, giải quyết các khiếu nại về kỹ thuật chuyên môn và đảm bảo các quy định của FCI/VKA được thực thi nghiêm túc.
GIAI ĐOẠN 4: TỔNG KẾT VÀ LƯU TRỮ (SAU SHOW 15 NGÀY)
• CLB: Gửi báo cáo kết quả thi (Show Report), danh sách chó đoạt giải và các biên bản chấm thi về VKA. Hoàn thành các nghĩa vụ tài chính (phí trích nộp về hiệp hội theo quy định).
• VKA: Cập nhật thành tích vào hệ thống dữ liệu quốc gia để cấp bằng Champion (CAC/CACIB) cho các chủ chó.
BẢNG PHÂN ĐỊNH TRÁCH NHIỆM
| Nội dung | Trách nhiệm chính | Vai trò hỗ trợ/Giám sát |
| Giấy phép hoạt động | VKA (Pháp nhân mẹ) | CLB (Thực thi địa phương) |
| Kinh phí tổ chức | CLB (Tự thu tự chi) | VKA (Không cấp ngân sách) |
| Lỗi chuyên môn Trọng tài | VKA (Xử lý theo luật FCI) | CLB (Ghi nhận biên bản) |
| Vấn đề vệ sinh/An toàn | CLB | VKA |
| Công nhận danh hiệu | VKA (Độc quyền) | CLB (Cung cấp dữ liệu) |
KẾT LUẬN
1. VKA không phải là đơn vị duy nhất có trách nhiệm làm show: VKA tạo ra hành lang pháp lý và quy chuẩn. Các CLB thành viên mới là đơn vị cần năng động để tổ chức sân chơi cho chính giống chó của mình.
2. Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm: Nếu Breeder muốn có nhiều show, họ cần tham gia sinh hoạt tích cực trong các CLB giống, đóng góp kinh phí và nhân lực để CLB đủ mạnh để đứng ra tổ chức.
3. Về pháp lý: Breeder không thể kiện VKA vì “ít show”, nhưng họ có quyền yêu cầu Ban lãnh đạo VKA hỗ trợ các CLB vùng miền hoạt động hiệu quả hơn.
Việc minh bạch hóa quy trình này sẽ giúp giảm bớt áp lực trực tiếp lên VKA và đẩy mạnh tính chủ động của các đơn vị trực thuộc.
……………………..
Nếu các Handler và Breeder này không phải là hội viên của VKA (hành nghề tự do), mối quan hệ giữa họ và Hiệp hội sẽ chuyển từ quan hệ “Hội viên – Tổ chức” sang quan hệ “Khách hàng – Đơn vị cung cấp dịch vụ”.
Dưới góc độ pháp lý và thực tế vận hành, cục diện sẽ thay đổi như sau:
KHI CÁC HANDLER VÀ BREEDER NÀY KHÔNG PHẢI LÀ HỘI VIÊN CỦA VKA
1. VỀ QUYỀN TRÁCH MÓC VÀ KHIẾU NẠI
• Không có quyền nội bộ: Vì không đóng hội phí và không đứng trong hàng ngũ hội viên, họ không có quyền biểu quyết, không có quyền chất vấn Ban lãnh đạo VKA tại các kỳ Đại hội hay yêu cầu giải trình về kế hoạch hoạt động.
• Quyền của “Khách hàng”: Họ chỉ có quyền phản hồi về chất lượng của một sự kiện cụ thể (Dog Show) mà họ đã đóng phí tham dự (Entry fee). Nếu VKA không tổ chức show, họ đơn giản là “không có dịch vụ để mua”, và về mặt pháp lý, VKA không có nghĩa vụ phải cung cấp dịch vụ cho người ngoài hội.
• Hành vi trách móc: Việc họ trách móc VKA trên mạng xã hội hay các diễn đàn chỉ được coi là dư luận xã hội, không có giá trị pháp lý để thay đổi cấu trúc hay vận hành của Hiệp hội.
2. SỰ LỆ THUỘC VỀ “CHỨNG CHỈ” VÀ “DANH HIỆU”
Đây là điểm mấu chốt khiến các Handler/Breeder tự do vẫn phải quan tâm đến VKA:
• Độc quyền cấp phép: Tại Việt Nam, chỉ có VKA là thành viên chính thức của FCI. Các Handler tự do muốn chó của mình (hoặc của khách hàng) có danh hiệu Champion Việt Nam để tăng giá trị phối giống/mua bán thì bắt buộc phải thi show do VKA tổ chức hoặc bảo trợ.
• Vị thế yếu: Vì là người tự do, họ không có sự bảo vệ từ các CLB chuyên biệt. Nếu có tranh chấp xảy ra tại show, họ thường chịu thiệt thòi hơn so với các hội viên vốn đã nắm rõ điều lệ và có tiếng nói trong tổ chức.
3. VỀ TƯ CÁCH “HÀNH NGHỀ” (HANDLER/BREEDER)
• Handler tự do: Họ có thể dẫn chó cho bất kỳ ai, nhưng nếu VKA ra quy định “Chỉ Handler có chứng chỉ của VKA mới được vào Ring”, thì những người tự do này sẽ bị mất cần câu cơm.
• Breeder tự do: Nếu không là hội viên, họ không thể đứng tên trại (Kennel Name) trên hệ thống VKA, không thể làm giấy khai sinh (Pedigree) cho chó con theo tiêu chuẩn FCI. Chó của họ sản xuất ra sẽ bị coi là “chó không giấy” hoặc “giấy nội bộ”, giá trị kinh tế thấp hơn rất nhiều.
4. VỀ MẶT PHÁP LÝ: HỌ CÓ QUYỀN TRÁCH MÓC KHÔNG?
• Quyền ngôn luận: Họ có quyền chê bai, trách móc với tư cách cá nhân. Tuy nhiên, nếu sự trách móc này mang tính chất bôi nhọ, gây thiệt hại uy tín cho VKA, Hiệp hội có quyền khởi kiện dân sự hoặc từ chối quyền tham gia show của những cá nhân đó trong tương lai (Blacklist).
• Không có căn cứ kiện tụng: Họ không thể kiện VKA vì “ít show” bởi giữa hai bên không có hợp đồng cam kết về số lượng show hàng năm.
TÓM LẠI:
Những người hành nghề tự do đang ở thế “muốn chơi nhưng không muốn đóng góp”. Họ cần sân chơi của VKA để nâng tầm giá trị tài sản (con chó) và tay nghề của mình, nhưng lại không muốn ràng buộc bởi nghĩa vụ hội viên.
Lời khuyên cho phía quản lý: VKA có thể sử dụng việc “ít show” như một bộ lọc tự nhiên. Những Breeder/Handler thực sự tâm huyết sẽ thấy rằng: Muốn có show thì phải tham gia vào hệ thống, đóng góp xây dựng CLB để tự tổ chức show, thay vì đứng ngoài “trách móc” một thực thể mà họ không hề góp sức xây dựng.