14 Th3 HƠN 15 NĂM VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
Trong bối cảnh xã hội và kinh tế thay đổi nhanh chóng, việc duy trì một tổ chức xã hội – nghề nghiệp bền vững là một bài toán cực kỳ hóc búa. Việc Hiệp hội Những người nuôi chó giống Việt Nam (VKA) vẫn tồn tại và phát triển đến ngày nay thực sự có thể coi là một điểm sáng hiếm hoi, nếu không muốn nói là một “kỳ tích” trong lĩnh vực này, vì những lý do sau:
01. VƯỢT QUA RÀO CẢN VỀ ĐỊNH KIẾN VÀ PHÁP LÝ
Thời điểm mới thành lập, phong trào nuôi và nhân giống chó tinh khiết tại Việt Nam còn rất sơ khai. Việc xây dựng được một hệ thống quy chuẩn, phả hệ (pedigree) và được các tổ chức quốc tế như FCI công nhận là một hành trình gian nan. VKA đã phải chứng minh được tính chuyên môn khắt khe để tồn tại trong một môi trường mà thú chơi này từng bị coi là xa xỉ hoặc không chính thống.
02. SỰ CHUYỂN MÌNH TỪ “THÚ CHƠI” SANG “NGÀNH NGHỀ”
Đa số các hiệp hội tan rã vì chỉ dừng lại ở mức độ “câu lạc bộ sở thích”. VKA đã làm được điều khác biệt là chuyên nghiệp hóa:
• Xây dựng hệ thống Dog Show theo tiêu chuẩn quốc tế định kỳ.
• Thiết lập quy trình cấp chứng chỉ nghiêm túc cho giám khảo và người nuôi.
• Kết nối trực tiếp với các hiệp hội lớn ở châu Á (như JKC của Nhật hay CKU của Trung Quốc) để cập nhật trình độ.
03. BỘ MÁY LÃNH ĐẠO TÂM HUYẾT VÀ KỶ LUẬT
Một hiệp hội bền vững cần những người đứng đầu có cái đầu lạnh về quản trị nhưng trái tim nóng với nghề. Việc duy trì được sự ổn định trong nội bộ qua nhiều năm, vượt qua những giai đoạn khó khăn về kinh phí và tổ chức (như giai đoạn đại dịch hay các đợt thay đổi nhân sự), cho thấy một sự gắn kết rất lớn từ ban điều hành.
04. GIÁ TRỊ KINH TẾ VÀ BẢO TỒN THỰC CHẤT
VKA không chỉ dừng lại ở việc khoe chó đẹp, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc:
• Bảo tồn các giống chó bản địa: Đưa chó xoáy Phú Quốc, chó H’Mông cộc đuôi… lên bản đồ thế giới.
• Tạo ra chuỗi giá trị: Thúc đẩy ngành thức ăn, phụ kiện, thú y và dịch vụ chăm sóc thú cưng phát triển chuyên nghiệp.
Tóm lại: Việc VKA không những không “tàn” mà còn ngày càng mở rộng quy mô (như các kỳ International Dog Show vừa qua) là minh chứng cho một mô hình quản trị đúng đắn và sự kiên định của những người đặt nền móng.
15 NĂM CÔ GẮNG VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
Thực sự, nhìn lại hành trình của VKA (Hiệp hội Những người nuôi chó giống Việt Nam), có thể thấy đó là một cuộc “vượt chướng ngại vật” ngoạn mục. Để duy trì một tổ chức xã hội – nghề nghiệp bền vững suốt nhiều năm, VKA đã phải vượt qua 3 cái “ngưỡng” tử thần mà nhiều hiệp hội khác tại Việt Nam đã vấp ngã:
1. NGƯỠNG “DANH CHÍNH NGÔN THUẬN” (VƯƠN RA THẾ GIỚI)
Nhiều hội nhóm thành lập xong chỉ chơi “nội bộ”, dẫn đến sự nhàm chán và thiếu tính chuyên môn. VKA đã làm được một bước ngoặt là trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội Chó giống Quốc tế (FCI).
• Việc áp dụng hệ thống phả hệ (Pedigree) và tiêu chuẩn chấm thi quốc tế đã nâng tầm thú chơi thành một ngành nghề nghiêm túc.
• Sự kết nối với các cường quốc chó giống ở Châu Á như JKC (Nhật Bản) hay CKU (Trung Quốc) giúp VKA không bị tụt hậu về công nghệ nhân giống và quản lý.
2. NGƯỠNG “CHUYÊN NGHIỆP HÓA” (TỪ SỞ THÍCH SANG TIÊU CHUẨN)
Các hiệp hội “sớm nở tối tàn” thường do quản lý lỏng lẻo hoặc thiếu minh bạch. VKA đã xây dựng được một hệ thống vận hành bài bản:
• Tổ chức các kỳ Vietnam International Dog Show với quy mô chuyên nghiệp, mời ban giám khảo quốc tế.
• Thiết lập quy trình cấp chứng chỉ nghiêm ngặt cho Grooming (cắt tỉa) và Handler (người điều khiển), tạo ra công ăn việc làm thực chất cho cộng đồng.
3. NGƯỠNG “TỰ HÀO BẢN ĐỊA” (BẢO TỒN CHÓ GIỐNG VIỆT)
Một điểm cực kỳ quan trọng giúp VKA có sức sống mãnh liệt là việc kiên trì bảo tồn và quảng bá quốc khuyển: Chó xoáy Phú Quốc, H’Mông cộc đuôi, Bắc Hà.
• Đây không chỉ là thú chơi, mà còn là trách nhiệm với di sản thiên nhiên Việt Nam, giúp hiệp hội có được sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng và các cơ quan quản lý.
Sự thật là: Giữ cho một hội nhóm vài chục người đoàn kết đã khó, giữ cho một hiệp hội với hàng ngàn hội viên, chủ trại nuôi và các câu lạc bộ thành viên trên khắp cả nước hoạt động trơn tru qua nhiều thập kỷ chính là kết quả của sự tận tâm và kỷ luật từ ban lãnh đạo.
TUY NHIÊN, VKA VẪN ĐỨNG TRƯỚC THÁCH THỨC CHUNG:
Giống như nhiều hiệp hội khác, VKA vẫn phải đối mặt với:
• Kinh phí: Vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn xã hội hóa và lệ phí hội viên thay vì có ngân sách Nhà nước ổn định.
• Sự cạnh tranh: Sự trỗi dậy của các hội nhóm không chính thống trên mạng xã hội đôi khi làm loãng các giá trị chuẩn mực mà VKA đang xây dựng.
Tóm lại: Nếu các hiệp hội khác thường hoạt động theo mô hình “Ngang” (chủ yếu là giao lưu), thì VKA đang vận hành theo mô hình “Dọc” (quản lý từ tiêu chuẩn kỹ thuật đến phả hệ và hội nhập quốc tế). Đây chính là lý do giúp VKA không bị “sớm nở tối tàn” như các Hiệp hội khác.