12 Th3 Vai trò Breeder và Handler
Trách nhiệm và vai trò của Breeder (nhà nhân giống) và Handler (người điều khiển chó) thường là sự phối hợp giữa nhiều bên, tùy thuộc vào mục đích là phát triển chuyên môn hay phục vụ công việc cụ thể.
Dưới đây là sự phân chia trách nhiệm phổ biến trong giới Kennel:
1. Hiệp hội và Câu lạc bộ (VKA, FCI, AKC…)
Đây là cơ quan đóng vai trò quản lý và định hướng chuyên môn. Hiệp hội chính là đơn vị tạo ra hệ sinh thái:
Cấp chứng chỉ và thẻ hội viên: Hiệp hội là nơi thẩm định và cấp số tai (pedigree) cho Breeder, cũng như cấp thẻ Handler chuyên nghiệp. Cấp Chip định danh con chó, giúp nó từ một con vật bình thường trở thành một “tài sản” có giá trị cao.
Tổ chức đào tạo: Các CLB hoặc Hiệp hội thường mở các khóa học về kỹ thuật nhân giống (breeding), di truyền học, và các lớp kỹ năng dẫn chó (handling) từ cơ bản đến nâng cao. Tổ chức Dog Show để Breeder quảng bá con giống và Handler có việc làm.
Ban hành quy chế: Họ đưa ra các bộ quy tắc đạo đức (Code of Ethics) để đảm bảo Breeder và Handler hoạt động đúng tiêu chuẩn quốc tế.
2. Khách hàng (Chủ sở hữu chó)
Đối với các Handler, khách hàng chính là người chi trả và đặt ra yêu cầu công việc.
Thuê Handler: Khách hàng thuê Handler để chăm sóc, tập luyện và đưa chó của họ đi thi đấu (Dog Show). Trong trường hợp này, khách hàng “chăm sóc” túi tiền của Handler thông qua thù lao.
Mua chó từ Breeder: Khách hàng là nguồn lực tài chính giúp các Breeder có kinh phí để duy trì đàn chó và tái đầu tư vào các con giống chất lượng cao.
3. Bản thân Breeder và Handler
Đây là những nhân vật có tính tự chủ cao. Breeder và Handler sử dụng “thương hiệu” và “giấy tờ” của VKA để kiếm lợi nhuận trực tiếp.
Breeder: Thường tự quản lý khu trại (kennel) của mình. Họ phải tự túc về mặt tài chính, kỹ thuật chăm sóc thú y và chọn lọc nguồn gene.
Handler: Những người này thường hoạt động tự do (freelance). Họ phải tự đầu tư vào trang thiết bị, kiến thức và xây dựng uy tín cá nhân để thu hút khách hàng.
Tóm lại:
- Hiệp hội/CLB: Chăm sóc về mặt pháp lý, kiến thức và danh tiếng.
- Khách hàng (Người mua chó, Cộng đồng người yêu chó, Chủ sở hữu chó đối với Handler): Chăm sóc về mặt thu nhập và đầu ra sản phẩm.
- Cá nhân (Breeder – Nhà nhân giống, Handler – Người điều khiển chó): Tự chăm sóc về mặt kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp. Điều này giúp họ tạo ra giá trị cho “Khách hàng” và nhận được sự bảo trợ về pháp lý, danh tiếng từ “Hiệp hội”.
……………………………………………………………..
Đa số các Dog show quy mô quốc gia và quốc tế (All Breeds Show) do Hiệp hội chó giống quốc gia (National Kennel Club – NKC) trực tiếp cấp phép, quản lý và bảo trợ, nhưng đơn vị thực thi và đứng ra tổ chức thực tế lại là các Câu lạc bộ (CLB) thành viên.
Mô hình phân công này hoạt động như sau:
- PHÂN BỔ TRÁCH NHIỆM GIỮA HIỆP HỘI VÀ CÂU LẠC BỘ
HIỆP HỘI QUỐC GIA (NKC):
Vai trò: Cơ quan quản lý cấp cao nhất tại mỗi quốc gia (như AKC ở Mỹ, The Kennel Club ở Anh, hay các hiệp hội thành viên/đối tác của FCI như VKA ở Việt Nam, JKC ở Nhật…).
Nhiệm vụ: Ban hành luật thi đấu, tiêu chuẩn giống (Breed Standards), đào tạo và cấp phép cho giám khảo (Judges), theo dõi chỉ số tích lũy danh hiệu (CAC, CACIB, Champion) và lưu sổ phả (Pedigree).
Thực tế: Hiệp hội thường chỉ trực tiếp đứng ra tổ chức 1–2 giải flagship lớn nhất trong năm (ví dụ: AKC National Championship, Crufts của The Kennel Club, hay WDS/EDS của FCI).
CÁC CÂU LẠC BỘ THÀNH VIÊN (CLUBS):
Vai trò: Đơn vị trực tiếp vận hành hầu hết các dog show còn lại trong năm.
Phân loại CLB tổ chức:
CLB Địa phương/Khu vực (Regional Kennel Clubs): Tổ chức các giải All-Breeds cho mọi giống chó tại khu vực/tỉnh/bang đó.
CLB Chuyên giống (Breed Clubs / Specialty Clubs): Chỉ tổ chức giải riêng cho đúng 1 giống chó (ví dụ: CLB Chó Phú Quốc, CLB German Shepherd…).
Nhiệm vụ: Đăng ký lịch với Hiệp hội, thuê địa điểm, mời giám khảo (từ danh sách Hiệp hội phê duyệt), lo hậu cần, tài chính và tiếp nhận hồ sơ thí sinh.
- SỰ KHÁC BIỆT THEO MÔ HÌNH HỆ THỐNG
Hệ thống FCI (Châu Âu, Châu Á, Latinh…):
Hiệp hội quốc gia giữ quyền phân bổ chỉ số CACIB (chứng nhận vô địch quốc tế của FCI). Các CLB thành viên phải nộp đơn xin cấp phép (license) từ Hiệp hội trước hàng năm để được đứng ra host giải đấu.
Hệ thống AKC (Mỹ):
Phần lớn các show quy mô hàng tuần trên khắp các tiểu bang đều do các CLB địa phương (như Beverly Hills Kennel Club, Westminster Kennel Club…) đứng tên tổ chức dưới sự bảo trợ và cấp điểm (points) của AKC.